De activiteiten van CEBAM omvatten onder andere het valideren van guidelines.
De ontwerptekst kan worden aangeboden in het Nederlands , het Frans of het Engels. De ontwerptekst wordt beoordeeld door minimum drie en maximum vijf beoordelaars. Omdat in een aanbeveling methodologische en inhoudelijke aspecten niet steeds te scheiden zijn en de neiging hebben om elkaar te beinvloeden, is er steeds tenminste een primair methodologische deskundige, en tenminste een primair inhoudelijke deskundige en tenminste een lid van de discipline of disciplines waarop de richtlijn van toepassing is. De groep beoordelaars bestaat altijd uit minstens één nederlandstalige en één franstalige. Deskundigen uit het buitenland kunnen zetelen in groep.
Bij de hervalidatie van een richtlijn update wordt aan de indieners gevraagd in een daartoe opgestelde vragenlijst te verduidelijken welke aanpassingen de update met zich heeft meegebracht. Indien daaruit blijkt dat het slechts om mineure aanpassingen van de aanbevelingen gaat, is geen volledige hervalidatie nodig. De validatiegroep bestaat dan uit een methodologische en een inhoudelijke expert. Indien er op basis van belangrijke nieuwe evidence of een andere interpretatie door de richtlijnontwikkelingsgroep tot gewijzigde aanbevelingen wordt gekomen, is wel een de novo validatie nodig.
De beoordelaars worden aangeduid door de CEBAM directie. De keuze van de beoordelaars wordt bij het begin van de procedure aan de indieners bekend gemaakt. Tegen de keuze van de methodologische deskundigen is geen verhaal mogelijk. De indieners kunnen binnen een periode van 2 weken na deze mededeling zonder opgave van redenen bezwaar aantekenen tegen maximaal één ander lid van de beoordelingsgroep, die dan uit de groep verwijderd wordt. Van zodra de procedure gestart is, kan de groep alleen nog door de CEBAM directie en zulks enkel om redenen van overmacht gewijzigd worden. De beoordelaarsgroep heeft een voorzitter, die tevens optreedt als contactpersoon tussen de groep en de indieners. De hele procedure staat onder toezicht van de CEBAM directie.
- Hoe gebeurt de beoordeling?
De verschillende beoordelaars scoren de ontwerpteksten aan de hand van een eigen, lichtjes aangevulde versie van het AGREE II instrument. Alle items en domeinen worden gescoord volgens de in de AGREE II handleiding voorziene regels en eventuele, op voorhand vastgelegde, bijkomende afspraken. Aanvullend kunnen de beoordelaars adviezen formuleren. De validatie heeft enkel betrekking op het ontwikkelingsproces van de richtlijn en doet geen uitspraak over de eigenlijke inhoud. Een stafmedewerker van CEBAM doet bijkomend een screening van de literatuur ter verificatie dat geen belangrijke studies werden gemist.
De beoordelingen worden bijeen gebracht tijdens een (in principe éénmalige) bijeenkomst van de beoordelaars. Op dat ogenblik wordt een gemeenschappelijke eindbeoordeling geformuleerd. Deze kan als volgt luiden:
-
Gevalideerd: De aanbeveling voldoet aan de door CEBAM gehanteerde criteria voor een goede aanbeveling voor medisch of paramedisch klinisch handelen en wordt aanbevolen voor toepassing door de betrokken hulpverleners. In het geval er nog mineure opmerkingen zijn waarover de validatiecommissie feedback wenst, dan wordt de richtlijn gevalideerd zodra de indieners feedback hebben gegeven.
-
Gevalideerd met majeure opmerkingen: De aanbeveling voldoet grotendeels aan de door CEBAM gehanteerde criteria voor een goede aanbeveling voor medisch of paramedisch klinisch handelen. Er zijn echter nog enkele majeure verbeteringen of aanvullingen aan te brengen voor een definitieve aanbeveling voor toepassing mogelijk is. De vereiste verbeteringen worden dan aangegeven. Van de indieners wordt verwacht dat zij een aangepaste versie indienen binnen de 6 maanden na ontvangst van het validatieverslag, waarbij de wijzigingen duidelijk aangegeven zijn. De validatiecommissie evalueert of aan de gestelde voorwaarden voldaan is.
-
Niet gevalideerd: De huidige versie van de aanbeveling voldoet niet aan de door CEBAM gehanteerde criteria voor een goede aanbeveling voor medisch of paramedisch klinisch handelen en wordt (nog) niet aanbevolen voor toepassing door de betrokken hulpverleners. De vereiste verbeteringen worden dan aangegeven. Het staat de indieners vrij een herwerkte versie van de aanbeveling voor beoordeling aan te bieden. In dat geval wordt de volledige beoordelingsprocedure opnieuw doorlopen, waarbij de beoordelingsgroep dezelfde blijft.
Bij onduidelijkheden, voorlopige afwijzing of afwijzing van een ingediend manuscript kan de voorzitter van de beoordelingsgroep het initiatief nemen voor informeel overleg met de indieners of auteurs. De indieners of auteurs kunnen ook zelf op elk tijdstip contact nemen met de voorzitter ven de beoordelingsgroep voor verduidelijkingen of adviezen.
De termijn voor herevaluatie door CEBAM van de aanpassingen aan de richtlijn bedraagt maximum 6 maanden na versturen van het validatierapport. Herindiening na deze termijn wordt als een de novo indiening beschouwd.
- Het beoordelingsinstrument.
Als beoordelingsinstrument wordt gebruik gemaakt van een licht aangepaste versie van AGREE II. De verschillen met de oorspronkelijke versie zijn als volgt:
-
Als iets niet vermeld is in de richtlijn, dan wordt de score 1 (zeer oneens) gegeven.
-
Met het oog op vergelijkbaarheid met beoordelingen in andere landen wordt item 19 wel gescoord, maar de beschikbaarheid van hulpmiddelen voor implementatie op het ogenblik van verschijnen van de aanbeveling wordt niet als een vereiste beschouwd. In die zin zal een ‘disagree’ beoordeling op dit item niet beschouwd worden als een reden voor afwijzing van de richtlijn.